เช็คความดันโลหิตตัวเองอย่างไร รู้ทันความดันสูง-ต่ำก่อนจะสาย

     ในปัจจุบัน "โรคความดันโลหิต" กลายเป็นปัญหาสุขภาพอันดับต้นๆ ของคนไทย เนื่องจากพฤติกรรมการใช้ชีวิตที่เร่งรีบ การทานอาหารรสจัด และความเครียดสะสม การรู้วิธี เช็คความดันโลหิต ด้วยตัวเองจึงเป็นทักษะสำคัญที่จะช่วยให้คุณเฝ้าระวังอาการ ความดันสูง และ ความดันต่ำ ได้อย่างทันท่วงที ก่อนที่ภาวะเหล่านี้จะลุกลามกลายเป็นโรคร้ายแรง วันนี้พี่หมี TQM มีวิธีเช็คความดันโลหิตตัวเองเบื้องต้น และค่าความดันเท่าไหร่เรียกว่าสูง เท่าไหร่เรียกว่าต่ำ มาฝากกันครับ

---

Key Takeaway

 

• การเช็คความดันโลหิตด้วยตนเองที่บ้านอย่างสม่ำเสมอ ช่วยให้ตรวจพบสัญญาณอันตรายของความดันสูงและความดันต่ำได้ตั้งแต่ระยะเริ่มต้น
• ค่าความดันโลหิตมาตรฐานที่ถือว่าปกติสำหรับผู้ใหญ่ทั่วไปคือ ไม่เกิน 120/80 มิลลิเมตรปรอท
• ความดันสูง คือตัวเลขตัวบนตั้งแต่ 140 ขึ้นไป เสี่ยงต่อโรคหลอดเลือดสมองและหัวใจ
• ความดันต่ำ คือตัวเลขตัวบนต่ำกว่า 90 มักมาพร้อมอาการหน้ามืด ใจสั่น หรืออ่อนเพลีย
• การเตรียมตัวที่ถูกต้อง เช่น การนั่งพักก่อนวัด 5 นาที และไม่ดื่มชา กาแฟ หรือสูบบุหรี่ก่อนวัด เป็นสิ่งสำคัญที่ทำให้ค่าที่ได้แม่นยำ

 

📖  รวมไฮไลท์ เลือกอ่านหัวข้อที่สนใจได้เลย

 

• ทำไมเราต้องเช็คความดันโลหิตเป็นประจำ
• ค่าความดันโลหิตอ่านผลอย่างไรให้แม่นยำ
• วิธีเช็คความดันโลหิต ด้วยตัวเองแบบถูกวิธี
• ความดันสูง คืออะไร ระดับความดันสูง วัดได้เท่าไหร่
• ความดันต่ำ คืออะไร ระดับความดันต่ำ วัดได้เท่าไหร่
• วิธีดูแลตัวเองเมื่อพบว่าค่าความดันโลหิตผิดปกติ
• คำถามที่พบบ่อย (FAQ)

---

ทำไมเราต้องเช็คความดันโลหิตเป็นประจำ

     การ เช็คความดันโลหิต ไม่ใช่เรื่องของผู้สูงอายุเท่านั้น แต่คนวัยทำงานก็มีความเสี่ยงเช่นกัน ภาวะความดันที่ผิดปกติส่งผลกระทบโดยตรงต่อหลอดเลือดและหัวใจ หากปล่อยให้มีภาวะ ความดันสูงเรื้อรัง ผนังหลอดเลือดจะเสื่อมสภาพและแตกหรือตันได้ง่าย ในขณะที่ภาวะ ความดันต่ำ อาจส่งผลให้เลือดไปเลี้ยงสมองและหัวใจไม่เพียงพอ ทำให้เกิดอาการวูบหรือหมดสติได้

 

ค่าความดันโลหิตอ่านผลอย่างไรให้แม่นยำ

     เมื่อคุณใช้เครื่องวัดความดันที่บ้าน ตัวเลขที่จะปรากฏบนหน้าจอประกอบด้วย 3 ค่าหลัก โดยค่าความดันโลหิตระดับปกติ คือน้อยกว่า 120/80 มม.ปรอท ซึ่งแต่ละค่ามีความสำคัญในการบอกสถานะสุขภาพ ดังนี้

 

• ค่าตัวบน (Systolic Blood Pressure) : แรงดันโลหิตขณะที่หัวใจบีบตัว
• ค่าตัวล่าง (Diastolic Blood Pressure) : แรงดันโลหิตขณะที่หัวใจคลายตัว
• ค่าชีพจร (Pulse Rate) : อัตราการเต้นของหัวใจต่อนาที

 

เกณฑ์การวินิจฉัย ค่าความดันโลหิต

• ระดับปกติ น้อยกว่า 120/80 มม.ปรอท
• ระดับค่อนข้างสูง 120-139 / 80-89 มม.ปรอท (ควรเริ่มปรับเปลี่ยนพฤติกรรม)
• ระดับความดันสูง ตั้งแต่ 140/90 มม.ปรอท ขึ้นไป (ควรปรึกษาแพทย์)
• ระดับความดันต่ำ มักจะต่ำกว่า 90/60 มม.ปรอท (หากไม่มีอาการผิดปกติอาจเป็นค่าเฉพาะบุคคล)

วิธีเช็คความดันโลหิต ด้วยตัวเองแบบถูกวิธี

     การเช็คความดันโลหิต ด้วยตัวเองให้ได้ค่าที่ถูกต้องไม่ได้ขึ้นอยู่กับเครื่องวัดเพียงอย่างเดียว แต่ขึ้นอยู่กับการเตรียมตัวของผู้ถูกวัดด้วย หากเตรียมตัวไม่ดีอาจทำให้เกิดค่าความดันหลอกที่สูงกว่าความเป็นจริงได้ โดยมีขั้นตอนในการวัดวามดันโลหิต ด้วยตัวเองดังนี้

 

การเตรียมตัวก่อนวัดความดัน

• งดดื่มชา กาแฟ เครื่องดื่มแอลกอฮอล์ และงดสูบบุหรี่ก่อนวัดอย่างน้อย 30 นาที
• ปัสสาวะให้เรียบร้อย เนื่องจากกระเพาะปัสสาวะที่เต็มอาจทำให้ ค่าความดันโลหิต สูงขึ้นกว่าปกติ
• นั่งพักบนเก้าอี้ที่มีพนักพิง วางเท้าทั้งสองข้างราบกับพื้น (ห้ามไขว้ห้าง) เป็นเวลา 5 นาที

 

ตำแหน่งการวางแขนที่ถูกต้อง

• วางแขนบนโต๊ะให้ระดับของผ้าพันแขน (Cuff) อยู่ในระดับเดียวกับหัวใจ
• สวมผ้าพันแขนให้เหนือข้อพับแขนประมาณ 1-2 เซนติเมตร โดยให้สายยางอยู่กึ่งกลางข้อพับ
• กดปุ่มเริ่มทำงาน ห้ามพูดคุยหรือขยับร่างกายขณะเครื่องทำการ เช็คความดันโลหิต

 

ช่วงเวลาที่เหมาะสมในการวัด

• ควรวัดอย่างน้อยวันละ 2 ช่วงเวลา คือ ตอนเช้าหลังตื่นนอน (ก่อนกินยา) และตอนเย็นก่อนเข้านอน

ความดันสูง คืออะไร ระดับความดันสูง วัดได้เท่าไหร่

     ความดันสูง หรือ โรคความดันโลหิตสูง (Hypertension) คือ ภาวะที่แรงดันภายในหลอดเลือดแดงสูงกว่าปกติอยู่ตลอดเวลา เปรียบเสมือน "แรงดันน้ำในท่อที่สูงเกินไป" จนทำให้ผนังท่อ (หลอดเลือด) เสื่อมสภาพ และส่งผลเสียต่อเครื่องจักร (อวัยวะต่างๆ เช่น หัวใจ สมอง ไต) ในระยะยาว

 

     ทางการแพทย์จะวินิจฉัยว่าเป็น ความดันสูง เมื่อคุณมีการวัด ค่าความดันโลหิต แล้วพบว่าสูงกว่าเกณฑ์มาตรฐาน ติดต่อกันอย่างน้อย 2-3 ครั้ง โดยระดับความดันสูงคือตั้งแต่ 140/90 มม.ปรอท ขึ้นไป

 

อันตรายของภาวะความดันสูง

     ภาวะความดันสูง (Hypertension) มักถูกเรียกว่า "เพชฌฆาตเงียบ" เนื่องจากผู้ป่วยส่วนใหญ่อาจไม่มีอาการชัดเจน แต่หากปล่อยไว้จะนำไปสู่โรคหลอดเลือดสมอง หัวใจวาย และไตวาย สัญญาณที่ควรระวังเมื่อ เช็คความดันโลหิต แล้วพบค่าที่สูงเกินมาตรฐาน ได้แก่

 

• ปวดศีรษะบริเวณท้ายทอย โดยเฉพาะในช่วงเช้าหลังตื่นนอน
• ตาพร่ามัว มองเห็นภาพไม่ชัด
• เหนื่อยง่าย ใจสั่น หรือเจ็บหน้าอก
• มีอาการมึนงง สับสน หรือเลือดกำเดาไหลโดยไม่ทราบสาเหตุ

ความดันต่ำ คืออะไร ระดับความดันต่ำ วัดได้เท่าไหร่

     ความดันต่ำ (Hypotension) ก็เปรียบเหมือน "แรงดันน้ำที่แผ่วเกินไปจนส่งน้ำไปไม่ถึงชั้นบนของบ้าน" ในทางร่างกาย ความดันต่ำ คือ เลือดนำออกซิเจนและสารอาหารไปเลี้ยงสมองและอวัยวะส่วนปลายได้ไม่เพียงพอนั่นเอง โดยระดับความดันต่ำมักจะต่ำกว่า 90/60 มม.ปรอท

 

อันตรายของภาวะความดันต่ำ

     ภาวะความดันต่ำ (Hypotension) อาจเกิดขึ้นได้จากหลายสาเหตุ เช่น การขาดน้ำ การลุกนั่งเร็วเกินไป หรือปัญหาสุขภาพอื่นๆ แม้ว่า ความดันต่ำ จะไม่ส่งผลเสียระยะยาวเท่ากับภาวะ ความดันสูง แต่ก็ทำให้คุณภาพชีวิตแย่ลงได้ อาการที่มักพบคือ

 

• หน้ามืด วิงเวียนศีรษะเหมือนจะเป็นลม
• มือเท้าเย็น ผิวซีด
• อ่อนเพลีย ไม่มีแรง
• สมาธิสั้น หรือรู้สึกเบลอ

วิธีดูแลตัวเองเมื่อพบว่าค่าความดันโลหิตผิดปกติ

     หากคุณเช็คความดันโลหิต แล้วพบว่าตัวเลขไม่อยู่ในเกณฑ์ปกติ สิ่งแรกที่ควรทำคืออย่าตระหนก แต่ควรเริ่มปรับเปลี่ยนพฤติกรรมดังนี้

 

• ลดการบริโภคโซเดียม : ลดเค็ม ลดผงชูรส เพื่อลดการบวมน้ำในหลอดเลือด ลดความเสี่ยง ความดันสูง
• ออกกำลังกายสม่ำเสมอ : อย่างน้อยวันละ 30 นาที เพื่อช่วยให้หัวใจแข็งแรงและควบคุม ค่าความดันโลหิต ได้ดีขึ้น
• จัดการความเครียด : ความเครียดเป็นตัวการสำคัญที่ทำให้เกิดสภาวะ ความดันสูง ชั่วคราวและเรื้อรัง
• ดื่มน้ำให้เพียงพอ : สำหรับผู้ที่มีภาวะ ความดันต่ำ การดื่มน้ำช่วยเพิ่มปริมาณเลือดในระบบไหลเวียนได้

 

คำถามที่พบบ่อย 

ทำไมวัดความดันแต่ละครั้งถึงได้ค่าไม่เท่ากัน?

การวัดความดันแต่ละครั้งถึงได้ค่าไม่เท่ากันนั้นเป้นเพราะค่าความดันโลหิต มีความแปรปรวนตามอารมณ์ กิจกรรม และสภาพร่างกายขณะนั้น แม้แต่การพูดคุยขณะวัดก็ทำให้ค่าเปลี่ยนได้

 

เครื่องวัดความดันแบบรัดต้นแขนกับข้อมือ แบบไหนดีกว่ากัน?

สำหรับการเช็คความดันโลหิตที่บ้าน แนะนำแบบรัดต้นแขน (Upper Arm Monitor) มากกว่า เนื่องจากมีความแม่นยำสูงและอยู่ในระดับเดียวกับหัวใจโดยธรรมชาติ

 

กินยาลดความดันอยู่แล้ว ต้องเช็คความดันโลหิตเองอีกไหม?

หากกินยาลดความดันอยู่แล้วยังต้องเช็คความดันโลหิตด้วยเช่นกันเพื่อดูว่ายาที่ทานอยู่สามารถควบคุมระดับความดันให้อยู่ในเกณฑ์ปกติได้หรือไม่ และป้องกันผลข้างเคียงจากยาที่อาจทำให้ความดันต่ำเกินไป

 

     การหมั่นเช็คความดันโลหิตเป็นประจำเปรียบเสมือนการตรวจสุขภาพเบื้องต้นที่คุณทำได้ทุกวัน ไม่ว่าคุณจะมีภาวะ ความดันสูง หรือ ความดันต่ำ การปรับเปลี่ยนไลฟ์สไตล์คือหัวใจสำคัญ ทั้งการลดเค็ม (โซเดียม) ออกกำลังกายสม่ำเสมอ และควบคุมน้ำหนักให้อยู่ในเกณฑ์มาตรฐาน เพื่อรักษาให้ ค่าความดันโลหิต อยู่ในระดับที่สมดุลและปลอดภัยที่สุด

     ดังนั้นการดูแลสุขภาพให้ดีนั้นเป้นสิ่งที่จำเป็น การมี ประกันสุขภาพ ก็เป็นอีกหนึ่งตัวช่วยสำคัญที่ช่วยลดความกังวลเรื่องค่ารักษาพยาบาลได้ หากใครกำลังมองหาความคุ้มครองที่เหมาะกับตัวเอง แนะนำให้ลอง เช็คเบี้ยประกันสุขภาพ กับ TQM ได้เลยครับ หรือปรึกษาเรื่องประกันภัยโทร 1737 บริการตลอด 24 ชั่วโมงครับ