โรคอีสุกอีใส ติดต่อได้อย่างไร เช็คอาการ สาเหตุ และวิธีรักษา

     เมื่อเข้าสู่ช่วงปลายฤดูหนาวต่อต้นฤดูร้อน หลายคนกังวลเรื่องการแพร่ระบาดของ โรคอีสุกอีใส (Chickenpox) ซึ่งเป็นโรคติดต่อที่พบได้บ่อยทั้งในเด็กและผู้ใหญ่ แม้ส่วนใหญ่จะไม่เป็นอันตรายถึงชีวิต แต่หากไม่รู้วิธีรับมือที่ถูกต้องอาจนำไปสู่ภาวะแทรกซ้อนรุนแรงได้ วันนี้พี่หมี TQM จะพาไปเจาะลึกถึง สาเหตุโรคอีสุกอีใส วิธีสังเกต อาการโรคอีสุกอีใส และแนวทาง การรักษาอีสุกอีใส อย่างละเอียดกันครับ

---

Key Takeaway

 

• โรคอีสุกอีใส เกิดจากเชื้อไวรัสวาริเซลลา ซอสเตอร์ (Varicella Zoster Virus) ติดต่อได้ง่ายผ่านการไอ จาม และการสัมผัสตุ่มน้ำโดยตรง
• อาการโรคอีสุกอีใส เริ่มต้นด้วยอาการคล้ายไข้หวัด ตามด้วยผื่นแดงและตุ่มน้ำใสที่คันมากทั่วร่างกาย
• การรักษาอีสุกอีใส เน้นการรักษาตามอาการและการใช้ยาต้านไวรัสในกลุ่มเสี่ยง เพื่อป้องกันภาวะแทรกซ้อนอย่างปอดอักเสบหรือสมองอักเสบ
• การฉีดวัคซีนเป็นวิธีป้องกันที่มีประสิทธิภาพมากที่สุด โดยลดโอกาสการเกิดโรคและลดความรุนแรงหากได้รับเชื้อ

 

📖  รวมไฮไลท์ เลือกอ่านหัวข้อที่สนใจได้เลย

 

• โรคอีสุกอีใส คืออะไร
• สาเหตุโรคอีสุกอีใส และการแพร่กระจายเชื้อ
• อาการโรคอีสุกอีใส มีกี่ระยะ
• วิธีการรักษาอีสุกอีใส
• วิธีการป้องกันโรคอีสุกอีใส
• คำถามที่พบบ่อย (FAQ)

---

โรคอีสุกอีใส คืออะไร

     โรคอีสุกอีใส คือโรคไข้ออกผื่นชนิดหนึ่งที่มีความสามารถในการแพร่กระจายสูงมาก โดยมีสาเหตุหลักมาจากเชื้อไวรัสวาริเซลลา ซอสเตอร์ (Varicella Zoster Virus) ซึ่งเป็นเชื้อตระกูลเดียวกับไวรัสที่ก่อให้เกิดโรคงูสวัด

 

     ลักษณะเด่นของ โรคอีสุกอีใส คือการปรากฏของตุ่มน้ำใสขนาดเล็กที่กระจายไปตามส่วนต่างๆ ของร่างกาย ตั้งแต่ลำตัว ใบหน้า ไปจนถึงแขนและขา โดยทั่วไปแล้วผู้ที่เคยเป็น โรคอีสุกอีใส จะมีภูมิคุ้มกันไปตลอดชีวิต แต่เชื้อไวรัสชนิดนี้จะไม่ได้หายไปจากร่างกายอย่างถาวร แต่มักจะไปแฝงตัวอยู่ที่ปมประสาท และอาจกลับมาแสดงอาการอีกครั้งในรูปแบบของโรคงูสวัดเมื่อร่างกายอ่อนแอลงในอนาคต

สาเหตุโรคอีสุกอีใส และการแพร่กระจายเชื้อ

     สาเหตุโรคอีสุกอีใส เกิดจากการได้รับเชื้อไวรัสผ่านทางระบบทางเดินหายใจ หรือการสัมผัสโดยตรง ซึ่งไวรัสชนิดนี้มีความทนทานและแพร่กระจายได้รวดเร็วมาก โดยเฉพาะในสภาพแวดล้อมที่อากาศไม่ถ่ายเทหรือในสถานที่ที่มีผู้คนอยู่หนาแน่น เช่น โรงเรียนหรือสถานรับเลี้ยงเด็ก โดยมีช่องทางการแพร่เชื้อหลักดังนี้

 

• การแพร่กระจายทางอากาศ : ผ่านการไอ จาม หรือการหายใจเอาละอองฝอยที่มีเชื้อไวรัสเข้าไป
• การสัมผัสโดยตรง : การสัมผัสกับน้ำเหลืองหรือของเหลวจากตุ่มน้ำใสของผู้ป่วย
• การสัมผัสสิ่งของ : การใช้ของใช้ส่วนตัวร่วมกับผู้ป่วย เช่น เสื้อผ้า ผ้าเช็ดตัว หรือที่นอน
• ข้อควรระวัง: ผู้ป่วยสามารถแพร่เชื้อ โรคอีสุกอีใส ได้ตั้งแต่ 1-2 วันก่อนที่ผื่นจะปรากฏ ไปจนถึงช่วงที่ตุ่มน้ำใสตกสะเก็ดทั้งหมด

 

อาการโรคอีสุกอีใส มีกี่ระยะ

     อาการโรคอีสุกอีใส จะไม่ได้แสดงผลทันทีหลังได้รับเชื้อ แต่จะมีระยะฟักตัวประมาณ 10-21 วัน โดยแบ่งอาการออกเป็น 3 ระยะหลัก ดังนี้

 

ระยะก่อนออกผื่น 

     ผู้ป่วยจะมีอาการคล้ายไข้หวัดใหญ่ ได้แก่ มีไข้ต่ำๆ (ในผู้ใหญ่อาจมีไข้สูง) ปวดศีรษะ ปวดเมื่อยตามตัว เบื่ออาหาร และรู้สึกเพลีย อาการนี้จะคงอยู่ประมาณ 1-2 วัน

 

ระยะออกผื่น

     นี่คือจุดเด่นของ อาการโรคอีสุกอีใส โดยผื่นจะเริ่มขึ้นที่ลำตัวและใบหน้าก่อน แล้วจึงลามไปที่แขนขา บางรายอาจพบตุ่มในช่องปาก หรือเยื่อบุตา ผื่นจะมีการเปลี่ยนแปลงตามลำดับ

 

• ตุ่มแดง (Papules): ผื่นสีแดงนูนขนาดเล็ก
• ตุ่มน้ำ (Vesicles): ผื่นแดงจะกลายเป็นตุ่มใสที่มีน้ำอยู่ภายใน คันมาก
• ตุ่มหนอง (Pustules): น้ำในตุ่มจะเริ่มขุ่นขึ้น

 

ระยะตกสะเก็ด

     ตุ่มน้ำจะค่อยๆ แห้งและกลายเป็นสะเก็ดสีน้ำตาล ซึ่งมักใช้เวลา 5-7 วันกว่าสะเก็ดจะหลุดออกไปทั้งหมด โดยในช่วงนี้ตุ่มจะขึ้นไม่พร้อมกัน ทำให้เราเห็นทั้งตุ่มแดง ตุ่มใส และตุ่มแห้งบนผิวหนังในเวลาเดียวกัน

 

     อย่างที่เราทราบกันดีว่าโรคอีสุกอีใสสามารถเกิดได้ทั้งกับเด็กและผู้ใหญ่แม้จะเป็นเชื้อชนิดเดียวกัน แต่ระดับความรุนแรงของ อาการโรคอีสุกอีใส ในแต่ละช่วงวัยนั้นมีความแตกต่างกันอย่างชัดเจน

 

• อาการในวัยเด็ก (มักไม่รุนแรง) : เด็กส่วนใหญ่หากป่วยเป็นโรคอีสุกอีใสมักมีอาการไม่ซับซ้อน ไข้มักจะไม่สูงมาก และหายได้เองภายใน 7-10 วัน ผื่นอาจขึ้นไม่มากนัก และมักไม่มีโรคแทรกซ้อนที่อันตราย ยกเว้นในเด็กที่มีโรคประจำตัวเกี่ยวกับภูมิคุ้มกัน
• อาการในวัยผู้ใหญ่ (มักรุนแรงและอันตรายกว่า) : ผู้ใหญ่ที่ติดเชื้อโรคอีสุกอีใส มักมีอาการหนักกว่าเด็กอย่างเห็นได้ชัด ผื่นและตุ่มน้ำมักขึ้นหนาแน่นกว่าในเด็ก กระจายไปทั่วตัวรวมถึงในปากและเยื่อบุต่างๆ มีโอกาสสูงที่จะเกิดอาการปอดบวม หรือสมองอักเสบ ซึ่งอาจเป็นอันตรายถึงชีวิต ที่สำคัญมักใช้เวลานานกว่าในการหาย และมีโอกาสเกิดรอยแผลเป็นหลุมได้มากกว่า

วิธีการรักษาอีสุกอีใส

     ในปัจจุบัน การรักษาอีสุกอีใส แบ่งออกเป็น 2 รูปแบบหลัก ตามความรุนแรงของอาการและกลุ่มเสี่ยงของผู้ป่วย

 

การรักษาอีสุกอีใสตามอาการ 

     สำหรับผู้ป่วยเด็กที่มีสุขภาพแข็งแรง แพทย์จะเน้นให้ดูแลตัวเองที่บ้านเพื่อให้ร่างกายกำจัดเชื้อออกไปเอง

 

• ลดไข้ : ใช้ยาพาราเซตามอล (ห้ามใช้ยาแอสไพรินเด็ดขาด เพราะอาจทำให้เกิดกลุ่มอาการเรย์ (Reye’s Syndrome) ที่เป็นอันตรายต่อตับและสมอง)
• ลดอาการคัน : ใช้ยาแก้แพ้ (Antihistamines) หรือทายาคาราไมน์ (Calamine Lotion) เพื่อบรรเทาอาการคัน
• การดูแลผิวหนัง : อาบน้ำสะอาด ตัดเล็บให้สั้นเพื่อป้องกันการเกาจนเกิดการติดเชื้อแบคทีเรียแทรกซ้อน

 

การรักษาอีสุกอีใสด้วยยาต้านไวรัส 

     แพทย์จะพิจารณาใช้ยาต้านไวรัส เช่น Acyclovir ในกลุ่มผู้ป่วยที่มีความเสี่ยงสูง เช่น ผู้ใหญ่, วัยรุ่นอายุ 13 ปีขึ้นไป, ผู้ที่มีโรคประจำตัว หรือผู้ที่มีภูมิคุ้มกันต่ำ เพื่อลดความรุนแรงและระยะเวลาของโรค โดยต้องได้รับยาภายใน 24 ชั่วโมงหลังจากเริ่มมีผื่นขึ้นเพื่อให้ได้ผลดีที่สุด

 

วิธีการป้องกันโรคอีสุกอีใส

• การฉีดวัคซีน : การฉีดวัคซีนเป็นวิธีป้องกันโรคอีสุกอีใส ที่ได้ผลดีที่สุด โดยแนะนำให้ฉีด 2 เข็ม (เข็มแรกอายุ 12-15 เดือน และเข็มที่สองอายุ 4-6 ปี) สำหรับผู้ใหญ่ที่ไม่เคยเป็นควรฉีด 2 เข็มห่างกันอย่างน้อย 1 เดือน
• แยกผู้ป่วย : หากพบคนในบ้านเป็น โรคอีสุกอีใส ควรแยกห้องนอนและของใช้ส่วนตัว
• รักษาความสะอาด : ล้างมือบ่อยๆ และหลีกเลี่ยงการใกล้ชิดกับผู้ที่มีอาการไข้ออกผื่น

คำถามที่พบบ่อย 

โรคอีสุกอีใส เป็นแล้วเป็นซ้ำได้หรือไม่?

โรคอีสุกอีใส เป็นแล้วเป็นซ้ำได้หรือไม่นั้นโดยปกติแล้วเมื่อเป็น โรคอีสุกอีใส ร่างกายจะสร้างภูมิคุ้มกันถาวร ทำให้ไม่กลับมาเป็นซ้ำอีก แต่เชื้อไวรัสจะไปซ่อนตัวอยู่ที่ปมประสาท และอาจกลับมาในรูปแบบของ "โรคงูสวัด" เมื่อร่างกายอ่อนแอ

 

อาการโรคอีสุกอีใส ในผู้ใหญ่รุนแรงกว่าเด็กจริงไหม?

อาการโรคอีสุกอีใส ในผู้ใหญ่ที่ป่วยจะมีไข้สูงกว่า ผื่นขึ้นมากกว่า และมีโอกาสเกิดภาวะแทรกซ้อน เช่น ปอดบวม หรือสมองอักเสบ ได้มากกว่าเด็กหลายเท่า

 

ตุ่มอีสุกอีใสจะทิ้งรอยแผลเป็นไว้ไหม?

ตุ่มอีสุกอีใสหากไม่เกิดการติดเชื้อแบคทีเรียซ้ำซ้อนจากการเกา ตุ่มมักจะหายไปเองโดยไม่ทิ้งแผลเป็น แต่หากมีการอักเสบรุนแรงหรือเกาจนเป็นแผลลึก อาจทิ้งรอยดำหรือหลุมแผลเป็นไว้ได้

 

     แม้ว่า โรคอีสุกอีใส จะดูเป็นโรคพื้นฐานที่ใครหลายคนเคยเป็น แต่ความรุนแรงของ อาการโรคอีสุกอีใส ในผู้ใหญ่นั้นไม่ควรมองข้าม เพราะอาจนำไปสู่ภาวะแทรกซ้อนที่ต้องเข้ารับการรักษาในโรงพยาบาลเป็นเวลานาน ซึ่งหมายถึงค่าใช้จ่ายในการรักษาที่อาจสูงขึ้นตามไปด้วย

 

     การวางแผนรับมือด้วยการทำ ประกันสุขภาพ จึงเป็นตัวช่วยสำคัญที่ทำให้คุณสบายใจเรื่องค่าใช้จ่ายยามเจ็บป่วยา ทั้งค่าห้อง ค่ายา ค่าพยาบาล สามารถ เช็คเบี้ยประกันสุขภาพ กับ TQM ได้เลยครับ พร้อมบริการผ่อน 0% สนใจกรอกข้อมูลด้านล่างเพื่อค้นหาแผนประกันภัย หรือหากต้องการปรึกษาเรื่องประกันภัยกับ TQM สามารถแชทกับพี่หมีได้ที่นี่ หรือติดต่อเจ้าหน้าที่ผ่านเบอร์ Hotline 1737 ยินดีให้บริการตลอด 24 ชั่วโมงครับ