ไม่ไปเลือกตั้ง เสียสิทธิอะไรบ้าง ต้องแจ้งเหตุไหม แจ้งที่ไหน

     การเลือกตั้งคือหน้าที่สำคัญของพลเมืองดีตามระบอบประชาธิปไตย แต่ในบางครั้งเราอาจมีเหตุสุดวิสัย เช่น เจ็บป่วย อยู่ต่างประเทศ หรือติดภารกิจด่วนที่หลีกเลี่ยงไม่ได้ คำถามที่ตามมาคือ ไม่ไปเลือกตั้ง เสียสิทธิอะไรบ้าง และถ้าจำเป็นจริงๆ ต้องแจ้งเหตุไหม แจ้งที่ไหน มีขั้นตอนอย่างไร วันนี้พี่หมี TQM มีคำตอบมาฝากครับ

---

Key Takeaway

 

• หากไม่ไปเลือกตั้งและไม่แจ้งเหตุ จะถูกจำกัดสิทธิในการลงสมัครรับเลือกตั้ง สิทธิคัดค้านการเลือกตั้ง และสิทธิการดำรงตำแหน่งทางการเมือง/ท้องถิ่น เป็นเวลา 2 ปี
• สามารถแจ้งเหตุจำเป็นได้ในช่วง 7 วันก่อนวันเลือกตั้ง จนถึง 7 วันหลังวันเลือกตั้ง
• แจ้งเหตุไม่ไปเลือกตั้งได้ผ่านทางช่องทางของ เว็บไซต์สำนักงานคณะกรรมการการเลือกตั้ง , เว็บไซต์กรมการปกครอง , แอปพลิเคชันทางรัฐ หรือแอปพลิเคชัน Smart Vote

 

📖 รวมไฮไลท์ เลือกอ่านหัวข้อที่สนใจได้เลย

 

• ไม่ไปเลือกตั้ง เสียสิทธิอะไรบ้าง
• เหตุจำเป็นที่อ้างได้ในการ แจ้งเหตุไม่ไปใช้สิทธิเลือกตั้ง
• ขั้นตอนแจ้งเหตุไม่ไปเลือกตั้ง ทำอย่างไร
• ช่องทางแจ้งเหตุไม่ไปเลือกตั้ง ทำได้ที่ไหน
• คำถามที่พบบ่อย (FAQ)

---

ไม่ไปเลือกตั้ง เสียสิทธิอะไรบ้าง

     ตามกฎหมายประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร หากผู้มีสิทธิเลือกตั้งไม่ไปใช้สิทธิและไม่ได้แจ้งเหตุอันสมควร จะถูกจำกัดสิทธิทางการเมืองเป็นเวลา 2 ปี นับตั้งแต่วันเลือกตั้ง โดยจะโดนจำกัดสิทธิ ดังนี้

 

สิทธิในการยื่นคำร้องคัดค้านการเลือกตั้ง

     คุณจะไม่สามารถยื่นคำร้องคัดค้านการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร (ส.ส.) สมาชิกสภาท้องถิ่น หรือผู้บริหารท้องถิ่นได้ในช่วงเวลาที่ถูกจำกัดสิทธิ

 

สิทธิการลงสมัครเลือกตั้ง สส. สว. สมาชิกสภาท้องถิ่น ผู้บริหารท้องถิ่น

     นี่คือข้อที่สำคัญที่สุด เพราะคุณจะเสียสิทธิในการสมัครรับเลือกตั้งเป็น ส.ส., สมาชิกสภาท้องถิ่น, ผู้บริหารท้องถิ่น หรือแม้แต่การสมัครรับเลือกเป็นสมาชิกวุฒิสภา (ส.ว.)

 

สิทธิรับเลือกเป็น กำนัน ผู้ใหญ่บ้าน

     หากคุณมีความฝันที่จะทำงานรับใช้ชุมชนในระดับฐานราก การไม่ได้ไปเลือกตั้งจะทำให้คุณไม่สามารถสมัครรับเลือกเป็นกำนันหรือผู้ใหญ่บ้านตามกฎหมายว่าด้วยลักษณะปกครองท้องที่ได้

 

สิทธิในการดำรงตำแหน่งข้าราชการการเมือง

     คุณจะไม่สามารถดำรงตำแหน่งข้าราชการการเมืองตามกฎหมายว่าด้วยระเบียบข้าราชการการเมือง หรือตำแหน่งข้าราชการรัฐสภาฝ่ายการเมืองได้ เช่น เลขานุการรัฐมนตรี ที่ปรึกษา หรือตำแหน่งอื่นๆ ในลักษณะเดียวกัน

 

สิทธิในการดำรงตำแหน่งในองค์การบริหารส่วนท้องถิ่นต่าง ๆ

     สำหรับระดับท้องถิ่น คุณจะถูกจำกัดสิทธิในการดำรงตำแหน่งรองผู้บริหารท้องถิ่น เลขานุการผู้บริหารท้องถิ่น ที่ปรึกษาผู้บริหารท้องถิ่น หรือคณะที่ปรึกษาผู้บริหารท้องถิ่น

เหตุจำเป็นที่อ้างได้ในการ แจ้งเหตุไม่ไปใช้สิทธิเลือกตั้ง

     หากคุณรู้ตัวว่าไม่สามารถไปใช้สิทธิได้เนื่องจากมีเหตุจำเป็น กฎหมายเปิดช่องให้คุณสามารถ แจ้งเหตุไม่ไปใช้สิทธิเลือกตั้ง เพื่อป้องกันการถูกจำกัดสิทธิข้างต้น โดยเหตุผลที่รับฟังได้มีดังนี้

 

• มีธุระจำเป็นเร่งด่วนที่ต้องเดินทางไปพื้นที่ห่างไกล
• เจ็บป่วย พิการ หรือสูงอายุ จนไม่สามารถเดินทางไปใช้สิทธิได้
• เดินทางออกนอกราชอาณาจักร
• มีถิ่นที่อยู่ห่างไกลจากที่เลือกตั้งเกินกว่า 100 กิโลเมตร
• เกิดเหตุสุดวิสัย เช่น ภัยธรรมชาติ น้ำท่วม หรืออุบัติเหตุ

 

ขั้นตอนแจ้งเหตุไม่ไปเลือกตั้ง ทำอย่างไร

     หากคุณทราบล่วงหน้าว่าติดภารกิจ หรือมีเหตุจำเป็นเกิดขึ้นกะทันหัน การ แจ้งเหตุไม่ไปใช้สิทธิเลือกตั้ง คือทางออกที่จะช่วยรักษาพิทักษ์สิทธิของคุณไว้ได้ โดยขั้นตอนแจ้งเหตุไม่ไปเลือกตั้งสามารถทำได้ง่ายๆ ดังนี้

 

แจ้งเหตุไม่ไปเลือกตั้ง

     สามารถแจ้งเหตุไม่ไปเลือกตั้งได้ผ่านทางช่องทางออนไลน์ แจ้งด้วยตนเอง ต่อนายทะเบียนอำเภอหรือนายทะเบียนท้องถิ่นที่ตนมีชื่ออยู่ในทะเบียนบ้านด้วยตนเอง และทางไปรษณีย์ลงทะเบียน 

 

ระยะเวลาในการแจ้งเหตุ

• ไม่ไปเลือกตั้ง สส. แจ้งเหตุภายใน 7 วันก่อนวันเลือกตั้ง (1 – 7 กุมภาพันธ์ 2569) หรือภายใน 7 วันนับแต่วันเลือกตั้ง (9 - 15 กุมภาพันธ์ 2569)
• ไม่ไปออกเสียงประชามติ แจ้งเหตุก่อนวันออกเสียงประชามติ (14 มกราคม 2569 – 7 กุมภาพันธ์ 2569) หรือภายใน 7 วันนับแต่วันออกเสียง (9 - 15 กุมภาพันธ์ 2569)

ช่องทางแจ้งเหตุไม่ไปเลือกตั้ง ทำได้ที่ไหน

     ปัจจุบันการ แจ้งเหตุไม่ไปใช้สิทธิเลือกตั้ง ทำได้หลากหลายช่องทาง เพื่ออำนวยความสะดวกให้ประชาชนมากที่สุด ดังนี้

 

แจ้งผ่านทางออนไลน์

• เว็บไซต์สำนักงานคณะกรรมการการเลือกตั้ง www.ect.go.th
• เว็บไซต์กรมการปกครอง https://boraservices.bora.dopa.go.th/election/abscauselocal/
• แอปพลิเคชันทางรัฐ หรือแอปพลิเคชัน Smart Vote หรือพิมพ์คำว่า “แจ้งเหตุการเลือกตั้ง สส.” (ผ่านระบบมือถือหรือคอมพิวเตอร์)

 

ยื่นด้วยตนเองต่อนายทะเบียนอำเภอ / นายทะเบียนท้องถิ่น

• ต้องยื่นแบบ ส.ส. 1/8 (เอกสารแนบ) หรือทำเป็นหนังสือโดยต้องระบุ หมายเลขประจำตัวประชาชน , ที่อยู่ตามทะเบียนบ้าน และเหตุผลที่ไม่อาจไปใช้สิทธิเลือกตั้ง สส.

 

ส่งทางไปรษณีย์ลงทะเบียน

• โดยต้องเผื่อเวลาให้เอกสารไปถึงภายในกำหนด 7 วันด้วย ให้เตรียมแบบ ส.ส. 1/8 (เอกสารแนบ) หรือทำเป็นหนังสือต้องระบุ หมายเลขประจำตัวประชาชน , ที่อยู่ตามทะเบียนบ้าน และเหตุผลที่ไม่อาจไปใช้สิทธิเลือกตั้ง สส.

 

ทำเป็นหนังสือมอบหมายให้บุคคลอื่นไปยื่นแทน

• ต้องยื่นแบบ ส.ส. 1/8 (เอกสารแนบ) หรือทำเป็นหนังสือโดยต้องระบุ หมายเลขประจำตัวประชาชน , ที่อยู่ตามทะเบียนบ้าน และเหตุผลที่ไม่อาจไปใช้สิทธิเลือกตั้ง สส.

คำถามที่พบบ่อย

ลืมแจ้งเหตุใน 7 วันหลังเลือกตั้ง แก้ไขอย่างไร?

หากลืมแจ้งเหตุใน 7 วันหลังเลือกตั้ง ตามกฎหมายปัจจุบันไม่สามารถแจ้งย้อนหลังได้ คุณจะถูกจำกัดสิทธิตามระเบียบจนกว่าจะมีการเลือกตั้งครั้งหน้า

 

ไม่ไปเลือกตั้ง จะถูกห้ามเดินทางไปต่างประเทศหรือทำพาสปอร์ตไหม?

หากไม่ไปเลือกตั้งไม่กระทบต่อการเดินทางไปต่างประเทศ การทำพาสปอร์ต หรือการทำธุรกรรมกับธนาคาร เพียงแต่ เสียสิทธิจากการไม่ไปเลือกตั้งส่งผลเฉพาะสิทธิทางการเมือง เท่านั้น

 

     การไม่ไปเลือกตั้งนั้นส่งผลกระทบต่อการประกอบอาชีพทางการเมืองในอนาคต เพราะจพถูกตัดสิทธิไป 2 ปี แม้ว่าการเสียสิทธินี้จะไม่ได้ส่งผลต่อสิทธิขั้นพื้นฐานอื่นๆ เช่น การทำธุรกรรมธนาคาร การทำใบขับขี่ หรือการรับสวัสดิการจากรัฐ แต่สำหรับผู้ที่ต้องการมีส่วนร่วมในการพัฒนาประเทศ การรักษาสิทธิ ไว้คือสิ่งที่ดีที่สุด อย่าลืมเช็คสิทธิเลือกตั้ง และ ลงคะแนนเลือกตั้งให้ถูกต้อง เพื่อให้สิทธิเสียงของเรามีความหมายนะครับ