โรคไข้ดิน เกิดจากอะไร อันตรายไหม อาการเป็นแบบไหน

     ในทุกปีเมื่อเข้าสู่ช่วงฤดูฝน เรามักจะได้ยินข่าวเกี่ยวกับการระบาดของโรคชนิดหนึ่งที่น่ากลัวไม่แพ้โรคไข้เลือดออก นั่นคือ โรคไข้ดิน หรือที่ทางการแพทย์เรียกว่า "โรคเมลิออยด์" (Melioidosis) โรคนี้ถูกขนานนามว่าเป็น "มัจจุราชมืด" เนื่องจากเชื้อสามารถกบดานอยู่ในร่างกายได้นานและมีอัตราการเสียชีวิตที่ค่อนข้างสูง วันนี้พี่หมี TQM จะพาไปทำความเข้าใจเกี่ยวกับ โรคไข้ดิน คืออะไร เกิดจากอะไร อันตรายไหม อาการเป็นแบบไหน รวมถึงวิธีป้องกันตัวเองจากโรคไข้ดิน กันครับ

---

Key Takeaway

 

• โรคไข้ดิน หรือ โรคเมลิออยด์ เป็นโรคติดเชื้อแบคทีเรียที่พบได้บ่อยในดินและน้ำ โดยเฉพาะในพื้นที่เกษตรกรรม
• โรคไข้ดิน เกิดจากเชื้อแบคทีเรีย Burkholderia pseudomallei ซึ่งเข้าสู่ร่างกายผ่านบาดแผล การกินน้ำปนเปื้อน หรือการสูดดมฝุ่นละออง
• หากไม่ได้รับการรักษาที่ถูกต้องและทันท่วงที มีอัตราการเสียชีวิตสูงถึง 40-50% เนื่องจากเชื้อสามารถแพร่กระจายเข้าสู่กระแสเลือดได้
• กลุ่มเสี่ยงที่ต้องระวังโรคไข้ดินคือ ผู้ป่วยโรคเบาหวาน โรคไตเรื้อรัง และผู้ที่มีภูมิคุ้มกันบกพร่อง มีโอกาสเกิดอาการรุนแรงมากกว่าคนปกติ
• วิธีป้องกันโรคไข้ดิน สามารถทำได้ง่ายๆ โดยการสวมรองเท้าบูทและถุงมือเมื่อต้องสัมผัสดินหรือน้ำเป็นเวลานาน และรีบทำความสะอาดร่างกายทันทีหลังเสร็จภารกิจ

 

📖  รวมไฮไลท์ เลือกอ่านหัวข้อที่สนใจได้เลย

 

• โรคไข้ดิน หรือ โรคเมลิออยด์ คืออะไร
• โรคไข้ดิน เกิดจากอะไร และติดต่อได้อย่างไร
• โรคไข้ดิน อันตรายไหม
• อาการของโรคไข้ดิน ที่ต้องระวัง
• โรคไข้ดิน วิธีป้องกัน และการดูแลตัวเอง
• คำถามที่พบบ่อย (FAQ)

---

โรคไข้ดิน หรือ โรคเมลิออยด์ คืออะไร

     โรคไข้ดิน หรือ โรคเมลิออยด์ (Melioidosis) คือโรคติดเชื้อแบคทีเรียที่เกิดจากเชื้อที่ชื่อว่า Burkholderia pseudomallei เชื้อชนิดนี้มีความทนทานสูงและสามารถอาศัยอยู่ในดินและน้ำได้เป็นเวลานาน โดยเฉพาะในสภาพดินเหนียวและน้ำนิ่งตามไร่นา

 

     ในประเทศไทย โรคไข้ดิน หรือ โรคเมลิออยด์ พบการระบาดมากที่สุดในแถบภาคตะวันออกเฉียงเหนือ (อีสาน) เนื่องจากสภาพดินและวิถีชีวิตของประชากรที่ทำเกษตรกรรมเป็นหลัก อย่างไรก็ตาม ในปัจจุบันพบการกระจายตัวของโรคไปทั่วทุกภูมิภาคของประเทศ รวมถึงในเขตเมืองใหญ่ด้วย ซึ่งทางกระทรวงสาธารณะสุขให้เฝ้าระวังโรคไข้ดิน เนื่องจากปัจจุบันประเทศไทยมียอดผู้ป่วยไข้ดินสะสมทั่วประเทศ 732 ราย และมีผู้เสียชีวิต 23 ราย (ข้อมูลตั้งแต่วันที่ 1 ม.ค.-16 เม.ย.69)

โรคไข้ดิน เกิดจากอะไร และติดต่อได้อย่างไร

     หลายคนอาจสงสัยว่า โรคไข้ดิน เกิดจากอะไร คำตอบคือเกิดจากเชื้อแบคทีเรียที่มีชื่อว่า Burkholderia pseudomallei ซึ่งกระจายตัวอยู่ทั่วไปในดินและน้ำธรรมชาติ การติดเชื้อสู่คนมักเกิดขึ้นผ่านช่องทางดังต่อไปนี้

 

การสัมผัสทางผิวหนัง

     เป็นช่องทางที่พบบ่อยที่สุด โดยเชื้อจะเข้าสู่ร่างกายผ่านบาดแผล รอยถลอก หรือแม้แต่ผิวหนังที่เปื่อยยุ่ยจากการแช่น้ำนานๆ

 

การกินหรือดื่ม

     การดื่มน้ำจากแหล่งน้ำธรรมชาติที่ไม่ผ่านการต้มสุก หรือการรับประทานอาหารที่ปนเปื้อนฝุ่นดินที่มีเชื้อ

 

การสูดดม

     ในช่วงที่มีฝนตกหนักหรือลมพัดแรง เชื้ออาจฟุ้งกระจายในรูปแบบละอองฝอย หากสูดดมเข้าไปจะทำให้เกิดการติดเชื้อที่ปอดอย่างรุนแรง

 

โรคไข้ดิน อันตรายไหม

     หากถามว่า โรคไข้ดิน อันตรายไหม คำตอบคือ "อันตรายมาก" เป็นโรคที่มีความอันตรายในระดับสูงมาก ความน่ากลัวของโรคนี้อยู่ที่ "ความรวดเร็วในการแพร่กระจาย" หากเชื้อเข้าสู่กระแสเลือด (Septicemia) จะส่งผลให้อวัยวะต่างๆ ล้มเหลว และอาจเสียชีวิตได้ภายในเวลาเพียงไม่กี่วัน

 

ปัจจัยที่ทำให้โรคไข้ดินอันตราย

 

• วินิจฉัยยาก : อาการของโรคมีความหลากหลายและคล้ายคลึงกับโรคอื่นๆ เช่น วัณโรค , ปอดบวม หรือปอดอักเสบทั่วไป
• เชื้อดื้อยา : เชื้อเมลิออยด์มีความสามารถในการดื้อยาปฏิชีวนะหลายชนิด ต้องใช้ยาเฉพาะทางและใช้ระยะเวลาในการรักษานาน (3-6 เดือน)
• ภาวะแทรกซ้อน : ในผู้ป่วยกลุ่มเสี่ยง โดยเฉพาะโรคเบาหวาน เชื้อจะลามได้เร็วและรุนแรงกว่าปกติหลายเท่า

อาการของโรคไข้ดิน ที่ต้องระวัง

     อาการของโรคไข้ดิน สามารถแบ่งออกได้เป็นหลายลักษณะ ขึ้นอยู่กับว่าเชื้อเข้าสู่ร่างกายทางไหนและไปหยุดอยู่ที่อวัยวะใด โดยทั่วไปแบ่งเป็น 4 รูปแบบหลัก

 

การติดเชื้อที่ผิวหนัง

     มักมีอาการบวม แดง เจ็บ หรือเกิดเป็นแผลเปื่อยบริเวณที่สัมผัสเชื้อ บางรายอาจมีตุ่มหนองคล้ายฝีเกิดขึ้นตามร่างกาย

 

การติดเชื้อที่ปอด

     เป็นอาการที่พบบ่อยที่สุด ผู้ป่วยจะมีไข้สูง ไอ มีเสมหะ เจ็บหน้าอก อาการคล้ายปอดบวม หากรุนแรงอาจไอเป็นเลือด

 

การติดเชื้อในกระแสเลือด

     ถือเป็น อาการของโรคไข้ดิน ที่รุนแรงที่สุด ผู้ป่วยจะมีไข้สูงเฉียบพลัน ความดันโลหิตต่ำ ช็อก และอวัยวะภายในล้มเหลว

 

การติดเชื้อแบบแพร่กระจาย

     เชื้อจะกระจายไปสร้างฝีหนองในอวัยวะต่างๆ เช่น ตับ ม้าม ต่อมน้ำเหลือง หรือแม้กระทั่งในกระดูกและข้อ

โรคไข้ดิน วิธีป้องกัน และการดูแลตัวเอง

     เนื่องจากวัคซีนป้องกันโรคนี้ยังอยู่ในขั้นตอนการพัฒนา ดังนั้น โรคไข้ดิน วิธีป้องกัน ที่ดีที่สุดคือการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมเพื่อลดความเสี่ยง ดังนี้

 

• หลีกเลี่ยงการสัมผัสดินและน้ำโดยตรง : หากจำเป็นต้องลุยโคลนหรือทำงานในทุ่งนา ควรใส่รองเท้าบูทยางและถุงมือทุกครั้ง
• ดูแลแผลให้ดี : หากมีบาดแผลที่ผิวหนัง ควรหลีกเลี่ยงการลงน้ำหรือสัมผัสดิน และทำความสะอาดแผลด้วยยาฆ่าเชื้อทันที
• ดื่มน้ำที่สะอาด : ควรดื่มน้ำต้มสุกหรือน้ำดื่มบรรจุขวดที่ได้มาตรฐาน ไม่ควรดื่มน้ำจากแหล่งน้ำธรรมชาติโดยตรง
• ความสะอาดส่วนบุคคล : หลังเสร็จจากการทำงานในสวนหรือไร่นา ให้รีบอาบน้ำชำระร่างกายด้วยสบู่ให้สะอาดทันที
• รักษาสุขภาพให้แข็งแรง : โดยเฉพาะผู้ป่วยเบาหวาน ควบคุมระดับน้ำตาลให้คงที่เพื่อช่วยให้ระบบภูมิคุ้มกันทำงานได้ดีขึ้น

 

คำถามที่พบบ่อย

โรคไข้ดินรักษาหายขาดไหม?

โรคไข้ดินรักษาหายขาดได้ หากได้รับการรักษาอย่างทันท่วงที แต่ต้องใช้เวลานาน โดยทั่วไปต้องกินยาปฏิชีวนะต่อเนื่องนาน 3-6 เดือน เพื่อป้องกันการกลับมาเป็นซ้ำ

 

โรคไข้ดินติดต่อจากคนสู่คนได้หรือไม่?

โรคไข้ดินติดต่อจากคนสู่คนได้น้อยมาก ส่วนใหญ่ติดจากสิ่งแวดล้อม (ดินและน้ำ) เข้าสู่คนโดยตรง การติดต่อระหว่างคนสู่คนอาจเกิดขึ้นได้ผ่านการสัมผัสเลือดหรือสารคัดหลั่งของผู้ป่วยหนัก แต่ไม่ใช่ช่องทางหลัก

 

การตรวจวินิจฉัยโรคไข้ดินทำได้อย่างไร?

การตรวจวินิจฉัยโรคไข้ดิน แพทย์จะทำการเพาะเชื้อจากเลือด ปัสสาวะ เสมหะ หรือหนองจากแผล เพื่อยืนยันการติดเชื้อแบคทีเรียชนิดนี้

 

     โรคไข้ดิน ไม่ใช่เรื่องไกลตัว โดยเฉพาะในประเทศไทยที่เป็นประเทศเกษตรกรรม การทำความเข้าใจว่า โรคไข้ดิน เกิดจากอะไร และหมั่นสังเกต อาการของโรคไข้ดิน จะช่วยให้เราเท่าทันโรคและเข้ารับการรักษาได้ทันเวลา จำไว้ว่าการป้องกันด้วยการสวมรองเท้าบูทและดูแลสุขอนามัยเป็นเพียงเรื่องเล็กน้อยเมื่อเทียบกับอันตรายของโรคนี้

 

     อีกสิ่งสำคัญคือการมี ประกันสุขภาพ เพราะเป็นเกราะป้องกัน ช่วยดูแลค่าใช้จ่ายยามเจ็บป่วย ทั้งค่าห้อง ค่ายา ค่าพยาบาล สามารถ เช็คเบี้ยประกันสุขภาพ กับ TQM ได้เลยครับ พร้อมบริการผ่อน 0% สนใจกรอกข้อมูลด้านล่างเพื่อค้นหาแผนประกันภัย หรือหากต้องการปรึกษาเรื่องประกันภัยกับ TQM สามารถแชทกับพี่หมีได้ที่นี่ หรือติดต่อเจ้าหน้าที่ผ่านเบอร์ Hotline 1737 ยินดีให้บริการตลอด 24 ชั่วโมงครับ